Ας ξεκινήσουμε με μία βασική παραδοχή: ποτέ, κανείς νοήμων δεν πίστεψε ότι το Youtube, τα social media, οι influencers του Instagram και όλου του διαδικτυακού φάσματος είναι ένας κόσμος αγγελικά πλασμένος.

Ειδικά, στο εξωτερικό, εκεί που παίζονται εκατομμύρια (όσοι οι followers, τόσα κι άλλα τόσα τα δολάρια), οι ίντριγκες που τεκταίνονται ανάμεσα σε ανθρώπους που φαινομενικά δοκιμάζουν κρέμες και γκλίτερ σκιές, είναι κομμάτι της συγκεκριμένης κοινότητας, όλα αυτά τα πάθη που εκτοξεύονται να πνίξουν τον θεατή ανά 10 βίντεο για αφρόλουτρα και εξτένσιονς, τελοσπάντων όλο αυτό το δράμα είναι κομμάτι της δουλειάς τους.

Έχει να κάνει με τα views, το impact, τον δεσμό που αναπτύσσει το κοινό με τον εκάστοτε Youtuber, είναι μέρος της κουλτούρας και της «πολεμικής» στρατηγικής για το πώς χτίζει κάποιος τη fanbase του και όλα καλά μέχρι εδώ.

Το σκάνδαλο που ξέσπασε ανάμεσα στον James Charles και την Tati Westbrook, ωστόσο, ήταν κάτι τελείως διαφορετικό. Κάτι που έβγαινε από την κοσμάρα της διαδικτυακής βιομηχανίας ομορφιάς και εκτεινόταν μέσα στον βαθύτερο κοινωνικό ιστό. Κυρίως, λόγω της φύσης των κατηγοριών που εκτοξεύθηκαν και γι’ αυτό άρχισαν να αφορούν κόσμο που ουδεμία σχέση είχε με τα tutorials ομορφιάς και προώθησης καλλυντικών από το YouTube.

Γιατί; Κατ’ αρχάς λόγω της φύσης και του κοινωνικού υπόβαθρου των πρωταγωνιστών της. Από τη μία η Tati, αρχηγός του brand ομορφιάς Halo, όμορφη, ετών 37 σήμερα, μάχιμη, δυναμική, με πολύ ωραίο λόγο, αρθρωμένη σκέψη, μια κοπέλα που κάποτε βρέθηκε στο μηδέν σε ό,τι είχε να κάνει με τα επαγγελματικά και τα οικονομικά της και μέσα από τις στάχτες της αποφάσισε –ερασιτεχνικά στην αρχή- να ασχοληθεί με αυτό που αγαπούσε περισσότερο, το μακιγιάζ και τα καλλυντικά.

Βίντεο το βίντεο, η Westbrook έχτισε μία μικρή αυτοκρατορία, πιστό κοινό (σ.σ.: αυτή τη στιγμή στο Youtube έχει 10.466.551 followers, στο Instagram 3.100.000….), έκανε ωραία βίντεο, feel good to watch, το ότι φαινόταν να υπάρχει και μία παιδεία κάτω απ’ όλη αυτή τη χρυσόσκονη την έκανε ξεχωριστή. H αξία του δικτύου που έχει δημιουργήσει μέσα στα χρόνια αποτιμάται περίπου στα 3 εκ. δολάρια.

Από την άλλη, ο James Charles, ένα αγόρι που αγαπούσε τα καλλυντικά και πριν από δύο χρόνια, μόλις στα 17 του κατάφερε να γίνει το πρώτο αντρικό πρόσωπο της CoverGirl. Μέχρι τότε καμία εταιρεία καλλυντικών δεν είχε «αγκαλιάσει» με τόση πίστη τη διαφορετικότητα και το τολμηρό εγχείρημα ένα αγόρι να γίνει πρέσβης των προϊόντων της. Ο Charles, εκτός από ταλαντούχος, αποδεικνύεται απίστευτα επικοινωνιακός και το επόμενο διάστημα κατακτά καλλιτέχνες, εταιρείες καλλυντικών, συμβόλαια με ισχυρά brands. Για τα εγκαίνια του δεύτερου υποκαταστήματος του brand Morphe Cosmetics στην Αγγλία, κλείνουν οι δρόμοι για χάρη του, με 7.000 θαυμαστές να προκαλούν κυκλοφοριακό κομφούζιο…

Πού συναντιούνται αυτοί οι δύο; Η Tati αναλαμβάνει την προστασία του στον άγριο κόσμο της διαδικτυακής ομορφιάς. Κάνουν παρέα, γίνονται φίλοι, τη συμβουλεύεται για τα επαγγελματικά του, μαζί με τον σύζυγό της τον βοηθούν να επιτύχει καλύτερους όρους στις συμφωνίες του, πρωταγωνιστεί στα βίντεο του, φτάνει να την αποκαλεί «Μαμά» και γενικά η σχέση συγκινεί τους απονήρευτους και κυρίως το ανήλικο κοινό του διαδικτύου.

Τα υπόλοιπα, για το πώς καταστράφηκε αυτή η σχέση είναι λίγο πολύ γνωστά: ο Charles μετά το χαρούμενο ταξίδι του στον κόσμο της Coachella, βρέθηκε να διαφημίζει προϊόντα του Sugar Bear Hair, τον βασικό αντίπαλο της «μαμάς» του.

Η μαμά αποφάσισε να εκδικηθεί τον αχάριστο γιο με ένα βίντεο 43 λεπτών, στο οποίο βγαίνουν πολλά, διόλου κολακευτικά για τον 19χρονο σήμερα beauty guru, στη φόρα. Και ναι, πρόκειται περί στυγνής, καλομονταρισμένης και φαινομενικά οχυρωμένης νομικά εκδίκησης και όχι περί χριστομάθειας.

Εκείνος απαντά καταρρακωμένος, κλαμένος και ζημιωμένος κατά 2 εκ. συνδρομητές με ένα 8λεπτο βίντεο στο οποίο της ζητά συγνώμη.

Τα media οργιάζουν ότι η Tati –τόσο ψύχραιμη, τόσο ειλικρινής, τόσο υπεράνω- με τις αλήθειες της και το δίκιο να την πνίγει μόλις κατέστρεψε την καριέρα του νεαρού και έχει όλο το δίκιο με το μέρος. Είναι η αλήθεια και το φως στο σκοτάδι και το ψέμα ενός μικρού άπληστου νεαρού με τρελές φιλοδοξίες και καμία αναστολή.

Τι χάνουμε εδώ; Αν όλη αυτή η αναστάτωση είχε προκύψει, επειδή ένας φίλος πρόδωσε έναν άλλον, το πράγμα θα τέλειωνε εκεί. Ωστόσο, η Westbrooke, με πολύ φίνους χειρισμούς η αλήθεια είναι, στο βίντεο της κατηγορεί τον Charles ως σεξουαλικό αρπακτικό, ως κάποιον που χρησιμοποιεί τη φήμη, τα χρήματα και την όποια εξουσία του στον χώρο του διαδικτύου για να κερδίζει σεξουαλικές χάρες και για να μανιπιουλάρει τη σεξουαλικότητα ακόμη και στρέιτ αντρών…

Στην εποχή του #MeToo κάτι τέτοιο ισοδυναμεί με πυροβολισμό στο κεφάλι. Η Westbrook παίζει το παιχνίδι της δυνατά, πανέξυπνα, άρτια δομημένα: ξέρει ότι αν πατήσει λάθος κουμπιά κινδυνεύει να χαρακτηριστεί ομοφοβική, οπότε προσέχει πολύ τι και πώς το λέει, ποντάροντας στο χαρτί της παρενόχλησης / χειραγώγησης αφ’ ενός και στο δικό της gay friendly ατού: εκείνη τον ξεχώρισε, εκείνη τον βοήθησε να αναδειχθεί, εκείνη υπερασπίστηκε τη σεξουαλική του ταυτότητα και τον έμαθε να μάχεται γι’ αυτήν, άρα εκείνη δεν βάλλει εναντίον του gay φίλου που την πρόδωσε, αλλά εναντίον του κακού χαρακτήρα που επιχείρησε να τη βλάψει και που εδώ και καιρό είχε παρατηρήσει σημάδια αλλοίωσης στη συμπεριφορά και την ποιότητά του… Πολύ πολύ έξυπνο.

Αλλά…

Καλώς κακώς, δεν έχουμε να κάνουμε με avatars, αλλά με αληθινούς ανθρώπους. Όταν συμβαίνουν τέτοια βίντεο, με τέτοιου είδους αποκαλύψεις, που παίρνουν τέτοια έκταση είναι απολύτως βέβαιο ότι κάτι πολύ κακό θα συμβεί στη στροφή…

Η τετραπέρατη Westbrook, λογικά το προέβλεψε αυτό, παρατηρώντας επί μία εβδομάδα τα χυδαία μηνύματα μίσους που λάμβανε ο Charles στο Instagram και το κανάλι του στο YouTube. Αν και στο πρώτο βίντεο είχε διαβεβαιώσει ότι θα απέχει για καιρό από το κανάλι της, επανήλθε με δεύτερο βίντεο στο οποίο παρακαλούσε τους θεατές να μην υβρίζουν, να μην μισούν τον Charles και ότι εκείνη τον αγαπάει. Λογικά, κάποιος τη συμβούλευσε ότι κόσμος έχει αυτοκτονήσει για πολύ μικρότερης κλίμακα διασυρμό και ότι αν συνέβαινε κάτι πραγματικά άσχημο, η δική της καριέρα και η δική της διαδικτυακή προσωπικότητα θα τέλειωναν με απόλυτους και κατηγορηματικούς όρους.

Σε κάθε περίπτωση, το όποιο δίκιο της είχε μόλις χαθεί, για να μην αναφέρει κανείς ότι ο 19χρονος αποδείχθηκε πολύ σκληρός για να χαθεί στον ωκεανό υβριστικών μηνυμάτων: επανήλθε με άλλο βίντεο στο οποίο αποκάλυπτε ότι είναι παρθένος, ότι η «μαμά» το ήξερε αυτό κι ότι όλα τα υπόλοιπα περί αρπακτικού ήταν ψέματα.

Χάος. Ας κάνουμε, όμως, μερικές δύσκολες ερωτήσεις που κάθε ψύχραιμος θεατής (είτε γιος, είτε μητέρα, είτε gay, είτε straight, είτε ανήλικος με στοιχειώδη ωριμότητα, είτε ενήλικος με μηδενική ανοχή στον διασυρμό θα έκανε μετά απ’ όλο αυτό το διαδικτυακό σφαγείο χαρακτήρων και προσωπικότητων)

1.       Τι δουλειά έχει μια γυναίκα 37 χρονών με έναν 19χρονο που προσπαθεί να βρει τον δρόμο του; Πού σταματάει η καθοδήγηση, το mentorship, η προστασία, ειδικά όταν ισχυρίζεσαι ότι δεν έχεις όφελος και δεν προσδοκείς σε ανταλλάγματα;

2.       Γιατί μια γυναίκα αυτής της ηλικίας επιλέγει να επιλύσει ένα τέτοιο ζήτημα δημοσίως και ειδικά από τη στιγμή που γνωρίζει ότι το «θέμα» τους θα γίνει viral; Ο ισχυρισμός ότι ο Charles δεν την αναζήτησε ποτέ για να μιλήσουν για την… προδοσία, κατέπεσε όταν ο νεαρός αποκάλυψε τα μηνύματα και τις δεκάδες απόπειρες που έκανε για να μιλήσουν ιδιωτικά. Άρα;

3.       Αν υποθέσουμε ότι το θανάσιμο πλήγμα στη φιλία τους ήταν η προδοσία, γιατί στην ιστορία αναμείχθηκαν και λεπτομέρειες ιδιωτικής φύσης για την προσωπική ζωή του Charles; Ποιος ο λόγος;

4.       Ας δεχθούμε ότι ο νεαρός είχε όντως αναπτύξει συμπεριφορά σεξουαλικού αρπακτικού, παγιδεύοντας άντρες σε δωμάτια ξενοδοχείων και χρησιμοποιώντας τη φήμη του για να τους κρατήσει σιωπηλούς. Είναι το διαδίκτυο το πεδίο για να ξεδιπλωθούν τέτοιου είδους κατηγορίες; Ειδικά αν δεν υπάρχει σαφής καταγγελία ή έστω μαρτυρία εναντίον του και αν δεν έχει παρέμβει εισαγγελέας μετά από αυτό; Ας το σκεφτούμε λίγο.

5.       Γιατί, λοιπόν, συμβαίνουν όλα αυτά; Φυσικά για τα views και για τον παραφουσκωμένο εγωισμό καθενός από τους πρωταγωνιστές. Η αλαζονεία, σ’ αυτή τη βιομηχανία, είναι ο τρόπος για να ανέβει κανείς ψηλά. Όσος ο θόρυβος, τόσα τα impressions, τόσα τα συμβόλαια με ισχυρά brands. Με τη μόνη διαφορά, ότι στις μέρες μας μια υποψία σεξουαλικής παρενόχλησης και μόνο μπορεί να κάνει ακόμη και τον πιο ισχυρό της αγοράς να αποσύρει τη στήριξη (και τα λεφτά του) στον πιο ισχυρό του διαδικτύου.

6.       Γιατί το σκάνδαλο αυτών των δύο έχει σημασία; Διότι, εδώ και καιρό έχει γίνει σαφές ότι το YouTube είναι χοάνη τοξικών συμπεριφορών που ευλογούνται από ένα κοινό με ελαττωματικό κριτήριο και που κάνουν πλούσιους ανθρώπους πίσω από κολοσσούς της ομορφιάς που τρίβουν τα χέρια τους με κάτι τέτοια. Απολύτως χυδαίο και απολύτως πραγματικό. Γιατί τα views (fake ή αληθινά) πρέπει να πάψουν να είναι το ζητούμενο για την αγορά, αν είναι να γίνονται έτσι. Γιατί η αυτορρύθμιση προφανώς είναι κάτι που δεν θα δούμε ποτέ στη συγκεκριμένη πλατφόρμα βίντεο, όπως συνέβη με άλλες και πρέπει να υπάρξει ένα ακόμη πιο δεσμευτικό πλαίσιο για το τι μπορεί να λέγεται και να παρουσιάζεται στους συνδρομητές. Γιατί το μόνο εύκολο σήμερα, παντού στον κόσμο, είναι να πολώσεις την κοινή γνώμη, να κατασκευάσεις θύτες και θύματα, να δολοφονήσεις χαρακτήρες. Κι αυτό πρέπει να πάψει για το καλό όλων και για την υγεία του διαδικτύου.  Αν διδάσκει κάτι όλη αυτή η ιστορία είναι ότι το like και το subscription σε οποιονδήποτε δεν πρέπει να είναι αβασάνιστο.  Ας γίνει κατανοητό ότι ο καταναλωτής είναι το χρήμα και ότι η δύναμη ανήκει στα κλικ του. Ούτε στα σκάνδαλα ούτε στις κρέμες.