Το πρόσωπο που συζητιέται τα τελευταία 24ωρα στον ευρωπαϊκό τύπο και τα social media ακούει στο όνομα Carola Rackete. Η 31χρονη καπετάνισσα βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων για μία απόφασή της που για τον περισσότερο κόσμο μοιάζει αυτονόητη: αψήφησε απαγορεύσεις προκειμένου να σώσει τις ζωές 40 μεταναστών από την Αφρική που διέσωσε με το πλοίο της στη Μεσόγειο. Και συνελήφθη. Και μάλιστα, πήρε την απόφαση γνωρίζοντας ότι θα τη συλλάβουν.

Το πλοίο διάσωσης, που ανήκει στη γερμανική μη κυβερνητική οργάνωσης Sea-Watch,  με τους μετανάστες παρέμενε αποκλεισμένο στα ανοιχτά της Λαμπεντούζα, στην Ιταλία, για πάνω από δύο εβδομάδες. Οι συνθήκες στο πλοίο είχαν γίνει «κάτι περισσότερο από απελπιστικές», όπως περιγράφει η ίδια, και η ακτιβίστρια -καπετάνισσα πήρε την απόφαση να παρακάμψει τις εντολές των ιταλικών αρχών και να δέσει τελικά στο λιμάνι του νησιού προκειμένου να αποβιβαστούν με ασφάλεια οι μετανάστες.

Ακολούθησε η σύλληψή της και η διεθνής κατακραυγή…

Η σύλληψή της

Κατά τη διάρκεια της προσέγγισης του πλοίου στο λιμάνι, σκάφος των ιταλικών τελωνειακών αρχών προσπάθησε να εμποδίσει τον ελλιμενισμό του Sea – Watch 3, αλλά αναγκάστηκε να απομακρυνθεί για να αποφύγει τη σύγκρουση και τον εγκλωβισμό του στην προβλήτα. Το επεισόδιο αυτό έγινε η αφορμή για τη σύλληψη της Rachete, με το ρεπορτάζ της RAI  να τονίζει ότι η νεαρή ακτιβίστρια συνελήφθη γιατί «προέβαλε αντίσταση σε πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού». Το πλοίο της κατασχέθηκε από τις αρχές.

Η Rachete τέθηκε σε κατ ‘οίκον περιορισμό και αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης από τρία έως δέκα χρόνια για αντίσταση στις κρατικές αρχές και αντίσταση ή βία απέναντι σε πολεμικό πλοίο. Ενώ οι εισαγγελικές αρχές της Σικελίας έχουν ξεκινήσει έρευνες σε βάρος της με την κατηγορία για συμμετοχή σε πράξεις υποκίνησης παράνομης μετανάστευσης.

Τα γεγονότα που οδήγησαν στη σύλληψη και οι πρώτες δηλώσεις

Στις 12 Ιουνίου το Sea – Watch 3 με τη Carola Rachete στο πηδάλιο του, περισυνέλεξε μια ομάδα ανθρώπων από φουσκωτή βάρκα που έπλεε ακυβέρνητη στα ανοιχτά των ακτών της Λιβύης. Ωστόσο, το πλήρωμα αρνήθηκε να τους αποβιβάσει πίσω στη Τρίπολη και κατευθύνθηκε στο νησί της Λαμπεντούζα- που βρίσκεται μεταξύ των ακτών της Σικελίας και της Τυνησίας.

«Η Λιβύη δεν είναι μία ασφαλής χώρα», δήλωσε η Giorgia Linardi, εκπρόσωπος της MKO Sea –Watch στην Ιταλία. «Το να επιστρέψουμε βίαια σε μια χώρα που πλήττεται από τις συνέπειες του πολέμου, ανθρώπους που μόλις διασώσαμε, με τον κίνδυνο να φυλακιστούν και να υποβληθούν σε βασανιστήρια, είναι ένα έγκλημα που δεν θα επιτρέπαμε ποτέ».

Μετά από 15 μέρες που το πλοίο έπλεε σε διεθνή χωρικά ύδατα, με τις συνθήκες πάνω σ’ αυτό να γίνονται αφόρητες και με τις επιλογές να λιγοστεύουν, η Rachete πήρε την απόφαση να περάσει στα ιταλικά χωρικά ύδατα γνωρίζοντας τις συνέπειες.

«Φοβόμουν τυχόν αυτοκτονίες πάνω στο πλοίο δεδομένου ότι οι μετανάστες βρίσκονταν πάνω από δύο εβδομάδες εκεί μετά τη διάσωσή τους στη Μεσόγειο», δήλωσε η καπετάνισσα.

Η ιταλική κυβέρνηση  έχει απαγορεύσει με νόμο την είσοδο πλοίων διάσωσης στα λιμάνια της, ενώ τυχόν παραβιάσεις συνοδεύονται από πρόστιμο €50,000 και κατάσχεση του πλοίου.

Η ίδια η Rachete σε video που έδωσε η Sea – Watch στη δημοσιότητα ακούγεται να λέει, πριν μπει στο λιμάνι της Ιταλίας, «το γνωρίζω ότι αυτή τη στιγμή παίρνω ρίσκο και ότι θα χάσω το πλοίο, αλλά οι ναυαγοί που έχουμε περισυλλέξει είναι εξαθλιωμένοι. Θα τους οδηγήσω στην ακτή για την ασφάλειά τους».

Το πλοίο των ιταλικών λιμενικών αρχών προσπάθησε να εμποδίσει τον ελλιμενισμό του Sea- Watch 3, ωστόσο η καπετάνισσα το απέφυγε με ελιγμούς κινδυνεύοντας ακόμα και να το εμβολίσει. Η Linardi δήλωσε: «Η καπετάνισσα Carola δεν είχε άλλη επιλογή. Για 36 ώρες είχε κηρύξει το πλοίο σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, κάτι που αγνοήθηκε από τις ιταλικές αρχές».

Οι δικηγόροι της ΜΚΟ δήλωσαν: «Ήταν μια απόφαση απόγνωσης, με την καθυστέρηση στην έγκριση για αποβίβαση των μεταναστών που ήταν εξαντλημένοι μετά από 17 μέρες στη θάλασσα».

Οι δηλώσεις  Matteo Salvini

Στο μεταξύ, ο υπουργός Εσωτερικών της Ιταλίας και ηγέτης της Λέγκας του Βορρά, Matteo Salvini, με μήνυμά του στο Twitter μετά τη σύλληψη της Rachete τη χαρακτήρισε «εγκληματία»: «Η συμπεριφορά της καπετάνισσας του πειρατικού πλοίου ήταν εγκληματική. Προσπάθησε να εμβολίσει πολεμικό πλοίο, θέτοντας σε κίνδυνο τις ζωές των αξιωματούχων μας»

Η ίδια, πάντως, φέρεται να ζήτησε συγνώμη από τις τελωνειακές αρχές για το περιστατικό: «Η πρόθεσή μου ήταν να εκπληρώσω την αποστολή μου και όχι, φυσικά, να εμβολίσω το πλοίο σας», δήλωσε σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων ADNkronos.

Ο Salvini, ωστόσο, συνέχισε την «επίθεσή» του στην καπετάνισσα χρησιμοποιώντας προσωπικούς χαρακτηρισμούς: τη αποκάλεσε «λευκή, πλούσια Γερμανίδα που διέπραξε μια πράξη πολέμου».

Στο μεταξύ, 13 από τους μετανάστες μεταφέρθηκαν στην Ιταλία για λόγους υγείας, ωστόσο ο Salvini δεν επέτρεψε να αποβιβαστούν από το πλοίο οι υπόλοιποι μέχρι να μεταφερθούν σε άλλες χώρες της Ευρώπης. (Ήδη η  Γερμανία, η Γαλλία, το Λουξεμβούργο και η Πορτογαλία προσφέρθηκαν να υποδεχθούν τους μετανάστες, αναφέρει η εκπρόσωπος της Sea Watch)

H δήλωση της Carola Rachete

Στις πρώτες της δηλώσεις μετά την προσάραξη του πλοίου και τη σύλληψή της η καπετάνισσα είπε: «Δεν είμαστε ανακουφισμένοι, είμαστε εξοργισμένοι. Αυτός ο ελλιμενισμός θα έπρεπε να είναι γίνει πριν από δυο εβδομάδες και οι αρχές θα έπρεπε να είχαν συνεργαστεί μαζί μας αντί να μας εμποδίσουν. Οι Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις από τα δροσερά τους γραφεία έπαιξαν με τις ζωές αυτών των ανθρώπων για περισσότερες από 16 μέρες. Κανένας ευρωπαϊκός θεσμός δεν ήταν πρόθυμος να αναλάβει την ευθύνη, μέχρι που αναγκάστηκα να το κάνω εγώ.

Είναι απάνθρωπο, απαράδεχτο και πιθανότατα αντίθετο με κάθε συνταγματικό δίκαιο που λένε ότι υπηρετούν όλοι αυτοί. Είναι έτοιμη να αντιμετωπίσω τις συνέπειες των αποφάσεών μου, όπως θα περίμενε κανείς από έναν καπετάνιο. Ο κύριος Salvini είναι έτοιμος; »

Οι αντιδράσεις στην Ευρώπη

Η σύλληψη της Rachete προκάλεσε τις αντιδράσεις αξιωματούχων σε όλη τη Ευρώπη. Ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Heiko Maas προέτρεψε τις ιταλικές αρχές να επανεξετάσουν τη στάση τους: «Η θαλάσσια διάσωση δεν επιτρέπεται να ποινικοποιείται», έγραψε στο Twitter και συμπλήρωσε: «Εναπόκειται στα ιταλικά δικαστήρια να αποσαφηνίσουν γρήγορα τις κατηγορίες».

Ενώ, ο υπουργός Εξωτερικών του Λουξεμβούργου Jean Asselborn κάλεσε την Ιταλία να αφήσει ελεύθερη την Rachete. Σε ανοιχτή επιστολή προς τον ομόλογό του της Ιταλίας Enzo Moavero Milanesi στο Facebook, ο  Asselborn είπε ότι η Rachete προσπαθούσε μόνο να σώσει ζωές όταν αψήφησε τις ιταλικές αρχές και έδεσε στη Λαμπεντούζα.  «Η διάσωση ανθρώπινων ζωών είναι καθήκον και δεν πρέπει ποτέ να θεωρείται έγκλημα», έγραψε.

Η συσπείρωση των ΜΚΟ

Στο μεταξύ, από την πρώτη στιγμή στο πλευρό της Rachete βρίσκεται η MKO Sea- Watch που δήλωσε «περήφανη» για την καπετάνισσά της.

«Είμαστε περήφανοι για την καπετάνισσα μας, έκανε το σωστό», δήλωσε  ο πρόεδρος της ΜΚΟ Johannes Bayer. «Ακολούθησε τον νόμο της θάλασσας και έσωσε ανθρώπους. Αντί για εκείνη, ο Matteo Salvini θα πρέπει να ερευνηθεί για απαγωγή και παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Με πρόσχημα την ασυλία του στη Βουλή, έχει αποφύγει δειλά τη δίωξή του πολλές φορές»

Στο μεταξύ, όπως μεταδίδει το Γαλλικό Πρακτορείο ειδήσεων AFP, ο ιδρυτής της ισπανικής ΜΚΟ για τη διάσωση προσφύγων Proactiva Open Arms δήλωσε ότι είναι έτοιμος να πάρει το ρίσκο της φυλάκισης προκειμένου να σώσει ζωές στη θάλασσα της Μεσογείου, ακολουθώντας το παράδειγμα του Sea- Watch 3.

«Αν πρέπει να πληρώσω το τίμημα με φυλάκιση ή πρόστιμο προκειμένου να σώσω τις ζωές ανθρώπων, θα το κάνω», δήλωσε ο Oscar Camps στο AFP.

Τα πλοία διάσωσης του Open Arms κατευθύνθηκαν στα ύδατα ανοιχτά των ακτών της Λιβύης, μιας απόφαση που μπορεί να κοστίσει στην οργάνωση πρόστιμο 900,000€ από την ισπανική κυβέρνηση.

Ο κόσμος στο twitter

Το όνομα της Carola Rachete έχει γίνει ήδη hashtag στο Twitter (#FreeCarola, #FreeCarolaRachete) με Ιταλούς, Γερμανούς, Ισπανούς να ηγούνται μας πανευρωπαϊκής διαμαρτυρία που στόχο έχει την απελευθέρωσή της.

Τα σκίτσα με τη γενναία καπετάνισσα είναι χαρακτηριστικά και ο χαρακτηρισμός «ηρωίδα» ο πιο δημοφιλής. Μάλιστα, ήδη έχουν αρχίσει να συγκεντρώνονται υπογραφές διαμαρτυρίας, που ζητούν την απελευθέρωσή.

Ποια είναι η Carola Rachete

Η 31 ετών Γερμανίδα Carola Rachete τελείωσε τη σχολή εμποροπλοιάρχων στη Γερμανία και στη συνέχεια σπούδασε Περιβαλλοντική Προστασία στο Edge Hill University στην Αγγλία.

Τα τελευταία επτά χρόνια εργάζεται αδιαλείπτως ως καπετάνισσα ερευνητικών και εμπορικών πλοίων, με τα τρία τελευταία να βρίσκεται στο πηδάλιο του Sea Watch 3. Προηγουμένως είχε εργαστεί για την Greenpeace, ενώ μία πενταετία έκανε τον περίπλου της Βόρειας Θάλασσας.

Στα 23 της βρισκόταν πάνω σε παγοθραυστικό στον Αρκτικό Κύκλο και χρημάτισε πλοηγός στο σκάφος ενός εκ των μεγαλύτερων γερμανικών ωκεανογραφικών ιδρυμάτων, του Alfred Wegener Institute. Δύο χρόνια αργότερα ήταν δεύτερη πλοίαρχος στο Ocean Diamond, σε άλλη μία πολική αποστολή.

Η παρουσία της στα social media είναι μηδαμινή, εκτός από τις τελευταίες μέρες που μέσω Twitter ενημέρωνε για την αποστολή διάσωσης στο Sea- Watch 3.

Στο τελευταίο της tweet, η Carola δήλωσε: «Αποφάσισα να μπω στο λιμάνι με δική μου πρωτοβουλία»

*Με στοιχεία από The Guardian, BBC, Independent, France 24